یک زمان با رفتگان صحبت گزینصنعت آزاد مردان ہم ببین

Seek for a while the company of the ancients,Have a look at the art of free people.

خیز و کار ایبک و سوری نگروا نما چشمی اگر داری جگر

Arise and see the work of Aibak and Suri;Open your eyes, if you have the heart to see.

خویش را از خود برون آوردہ انداین چنین خود را تماشا کردہ اند

They displayed their inner selves before the people,And thus saw themselves through the eyes of others.

سنگہا با سنگہا پیوستہ اندروزگاری را بہ آنی بستہ اند

By raising a structure of stonesThey captured eternity in a moment.

دیدن او پختہ تر سازد ترادر جھان دیگر اندازد ترا

Looking on it makes you mature,And transports you to another world.

نقش سوی نقشگر می آورداز ضمیر او خبر می آورد

A symbol leads you to its creatorAnd lets you peep into his innermost heart.

ہمت مردانہ و طبع بلنددر دل سنگ این دو لعل ارجمند

A spirit of manly adventure and noble natureAre the two precious jewels in the heart of the stone

سجدہ گاہ کیست این از من مپرسبی خبر روداد جان از تن مپرس

Don't ask me: Whose prayer-ground is this?O you ignorant! body cannot reveal the experiences of the soul.

وای من از خویشتن اندر حجاباز فرات زندگی ناخوردہ آب

Woe me! I am hidden from myself,And have not tasted water from the river of life.

وای من از بیخ و بن بر کندہ ئیاز مقام خویش دور افکندہ ئی

Woe me! I am uprooted from my native soAnd have fallen far away from my real position.

محکمی ہا از یقین محکم استوای من شاخ یقینم بی نم است

Stability arises from deep faith,Woe me! the branch of my faith is sapless,

در من آن نیروی الا اﷲ نیستسجدہ ام شایان این درگاہ نیست

I do not possess that power (which is implicit) illallah,My prostration is not befitting this shrine.

یک نظر آن گوھر نابی نگرتاج را در زیر مہتابی نگر

Just cast a glance on that pure jewel -Look at the Taj in the moonlight.

مرمرش ز آب روان گردندہ تریک دم آنجا از ابد پایندہ تر

Its marble ripples faster than flowing waters,A moment spent here is more stable than eternity.

عشق مردان سر خود را گفتہ استسنگ را با نوک مژگان سفتہ است

Love of men has expressed its secret,And perforated the stone by their eyelashes.

عشق مردان پاک و رنگین چون بہشتمی گشاید نغمہ ہا از سنگ و خشت

Love of men is pure and charming like a paradise,It produces songs from brick and stone.

عشق مردان نقد خوبان را عیارحسن را ھم پردہ در ہم پردہ دار

Love of men is the criterion of beauty;It unveils beauty and sanctifies it too.

ہمت او آنسوی گردون گذشتاز جہان چند و چون بیرون گذشت

His aspirations soar beyond the sky,And go away from this world of quantity.

زانکہ در گفتن نیاید آنچہ دیداز ضمیر خود نقابی بر کشید

As what he sees cannot be expressed in words,He whisks away veil from his heart.

از محبت جذبہ ہا گردد بلندارج می گیرد ازو ناارجمند

Through love passions are elevated,The worthless gain value through it.

بی محبت زندگی ماتم ھمہکاروبارش زشت و نامحکم ھمہ

Without love life is all a-wailingIts whole affair becomes corrupt and unstable.

عشق صیقل می زند فرہنگ راجوہر آئینہ بخشد سنگ را

Love polishes one's common sense,And imparts the quality of mirror to the stone.

اھل دل را سینۂ سینا دہدبا ھنرمندان ید بیضا دہد

It gives to the people with enlightened heart, the heart of Sinia,And gives to the men of skill the "white" hand.

پیش او ہر ممکن و موجود ماتجملہ عالم تلخ و او شاخ نبات

Beside him, all possibilities and existences are nothingAll the world is bitter; it alone is sweet honey.

گرمی افکار ما از نار اوستآفریدن جان دمیدن کار اوست

To its fire is due the vigour of our thoughtTo create and to infuse soul is its work.

عشق مور و مرغ و آدم را بس است’’عشق تنہا ہر دو عالم را بس است‘‘

Love suffices men, animals, and insects,"Love alone suffices the two worlds."

دلبری بی قاہری جادوگری استدلبری با قاہری پیغمبری است

Love without power is magic,Love with power is prophecy.

ہر دو را در کار ہا آمیخت عشقعالمی در عالمی انگیخت عشق

Love combined both in its manifestations,Love thus created a world out of a world.