در جہان کیف و کم گردید عقلپی بہ منزل برد از توحید عقل
ورنہ این بیچارہ را منزل کجاستکشتی ادراک را ساحل کجاست
اہل حق را رمز توحید ازبر استدر ’’اتی الرحمن عبدا‘‘ٔ مضمر است
تا ز اسرار تو بنماید تراامتحانش از عمل باید ترا
دین ازو حکمت ازو آئین ازوزور ازو قوت ازو تمکین ازو
عالمان را جلوہ اش حیرت دہدعاشقان را بر عمل قدرت دہد
پست اندر سایہ اش گردد بلندخاک چون اکسیر گردد ارجمند
قدرت او برگزیند بندہ رانوع دیگر آفریند بندہ را
در رہ حق تیز تر گردد تکشگرم تر از برق خون اندر رگش
بیم و شک میرد عمل گیرد حیاتچشم می بیند ضمیر کائنات
چون مقام عبدۂ محکم شودکاسہ ی دریوزہ جام جم شود
ملت بیضا تن و جان لاالہساز ما را پردہ گردان لاالہ
لاالہ سرمایہ ی اسرار مارشتہ اش شیرازہ ی افکار ما
حرفش از لب چون بدل آید ہمیزندگی را قوت افزاید ہمی
نقش او گر سنگ گیرد دل شوددل گر از یادش نسوزد گل شود
چون دل از سوز غمش افروختیمخرمن امکان ز آہی سوختیم
آب دلہا در میان سینہ ہاسوز او بگداخت این آئینہ ہا
شعلہ اش چون لالہ در رگہای مانیست غیر از داغ او کالای ما
اسود از توحید احمر می شودخویش فاروق و ابوذر می شود
دل مقام خویشی و بیگانگی استشوق را مستی ز ہم پیمانگی است
ملت از یک رنگی دلہاستیروشن از یک جلوہ این سیناستی
قوم را اندیشہ ہا باید یکیدر ضمیرش مدعا باید یکی
جذبہ باید در سرشت او یکیہم عیار خوب و زشت او یکی
گر نباشد سوز حق در ساز فکرنیست ممکن این چنین انداز فکر
ما مسلمانیم و اولاد خلیلاز ’’ابیکم‘‘ گیر اگر خواہی دلیل
با وطن وابستہ تقدیر اممبر نسب بنیاد تعمیر امم
اصل ملت در وطن دیدن کہ چہباد و آب و گل پرستیدن کہ چہ
بر نسب نازان شدن نادانی استحکم او اندر تن و تن فانی است
ملت ما را اساس دیگر استاین اساس اندر دل ما مضمر است
حاضریم و دل بغایب بستہ ایمپس ز بند این و آن وارستہ ایم
رشتہ ی این قوم مثل انجم استچون نگہ ہم از نگاہ ما گم است
تیر خوش پیکان یک کیشیم مایک نما یک بین یک اندیشیم ما
مدعای ما مآل ما یکیستطرز و انداز خیال ما یکیست
ما ز نعمتہای او اخوان شدیمیک زبان و یکدل و یکجان شدیم
From Rumuz-e-Bekhudi (1917) by Allama Muhammad Iqbal · verified text, Iqbal Academy Pakistan
