از حقیقت باز بگشایم دریبا تو می گویم حدیث دیگری

NOW I will open one more gate of truth,I will tell thee another tale.

گفت با الماس در معدن، زغالای امین جلوہ ہای لازوال

The coal in the mine said the diamond.O thou entrusted with splendours eve lasting.

ھمدمیم و ہست و بود ما یکیستدر جہان اصل وجود ما یکیست

We are comrades, and our being is one;The source of our existence is the same,

من بکان میرم ز درد ناکسیتو سر تاج شہنشاہان رسی

Yet while I die here in the anguish of worthlessness,Thou art set on the crowns of emperors.

قدر من از بد گلی کمتر ز خاکاز جمال تو دل آئینہ چاک

My stuff is so vile that I am valued less than earth,Whereas the mirror's heart is rent by thy beauty,

روشن از تاریکی من مجمر استپس کمال جوہرم خاکستر است

My darkness illumines the chafing dish,Then my substance is incinerated at last

پشت پا ہر کس مرا بر سر زندبر متاع ہستیم اخگر زند

Every one puts the sole of his foot on my headAnd covers my stock of existence with ashes.

بر سروسامان من باید گریستبرگ و ساز ہستیم دانی کہ چیست؟

My fate must needs be deplored:Dost thou know what is the gist of my being

موجہ ی دودی بہم پیوستہ ئیمایہ دار یک شرار جستہ ئی

It is a condensed wavelet of smoke,Endowed with a single spark.

مثل انجم روی تو ہم خوی توجلوہ ہا خیزد ز ہر پھلوی تو

Both in, feature and nature thou art star-like,Splendours rise from every side of thee.

گاہ نور دیدہ ی قیصر شوےگاہ زیب دستہ ی خنجر شوی

Now thou become'st the light of a monarch's eye,Now thou adornest the haft of a dagger."

گفت الماس ای رفیق نکتہ بینتیرہ خاک از پختگی گردد نگین

"O sagacious friend!" said the diamond,"Dark earth, when hardened, becomes in dignity as a bezel.

تا بہ پیرامون خود در جنگ شدپختہ از پیکار مثل سنگ شد

Having been at strife with its environment,It is ripened by the struggle and grows hard like a stone.

پیکرم از پختگی ذوالنور شدسینہ ام از جلوہ ہا معمور شد

'Tis this ripeness that has endowed my form with light.And filled my bossom with radiance.

خوار گشتی از وجود خام خویشسوختی از نرمی اندام خویش

Because thy being is immature, thou hast become abased;Because thy body is soft, thou art burnt.

فارغ از خوف و غم و وسواس باشپختہ مثل سنگ شو الماس باش

Be void of fear, grief, and anxiety;Be hard as a stone, be a diamond!

می شود از وی دو عالم مستنیرہر کہ باشد سخت کوش و سختگیر

Whosoever strives hard and grips tight,The two worlds are illumined by him.

مشت خاکی اصل سنگ اسود استکو سر از جیب حرم بیرون زد است

A little earth is the origin of the Black StoneWhich puts forth its head in the Ka'aba:

رتبہ اش از طور بالا تر شد استبوسہ گاہ اسود و احمر شد است

Its rank is higher than Sinai,It is kissed by the swarthy and the fair.

در صلابت آبروی زندگی استناتوانی، ناکسے ناپختگی است

In solidity consists the glory of Life:Weakness is worthlessness and immaturity."