بود انسان در جہان انسان پرستناکس و نابود مند و زیر دست
سطوت کسری و قیصر رہزنشبند ہا در دست و پا و گردنش
کاہن و پاپا و سلطان و امیربہر یک نخچیر صد نخچیر گیر
صاحب اورنگ و ہم پیر کنشتباج بر کشت خراب او نوشت
در کلیسا اسقف رضوان فروشبہر این صید زبون دامی بدوش
برہمن گل از خیابانش ببردخرمنش مغ زادہ با آتش سپرد
از غلامی فطرت او دون شدہنغمہ ہا اندر نی او خون شدہ
تا امینی حق بحقداران سپردبندگان را مسند خاقان سپرد
شعلہ ہا از مردہ خاکستر گشادکوھکن را پایہ ی پرویز داد
اعتبار کار بندان را فزودخواجگی از کار فرمایان ربود
قوت او ہر کہن پیکر شکستنوع انسان را حصار تازہ بست
تازہ جان اندر تن آدم دمیدبندہ را باز از خداوندان خرید
زادن او مرگ دنیای کہنمرگ آتشخانہ و دیر و شمن
حریت زاد از ضمیر پاک اواین می نوشین چکید از تاک او
عصر نو کاین صد چراغ آوردہ استچشم در آغوش او وا کردہ است
نقش نو بر صفحہ ہستی کشیدامتی گیتی گشائی آفرید
امتی از ما سوا بیگانہ ئیبر چراغ مصطفی پروانہ ئی
امتی از گرمی حق سینہ تابذرہ اش شمع حریم آفتاب
کائنات از کیف او رنگین شدہکعبہ ہا بتخانہ ہای چین شدہ
مرسلان و انبیا آبای اواکرم او نزد حق اتقای او
’’کل مؤمن اخوة‘‘ اندر دلشحریت سرمایہ آب و گلش
نا شکیب امتیازات آمدہدر نھاد او مساوات آمدہ
ہمچو سرو آزاد فرزندان اوپختہ از ’’قالوا بلی‘‘ پیمان او
سجدہ ی حق گل بسیمایش زدہماہ و انجم بوسہ بر پایش زدہ
From Rumuz-e-Bekhudi (1917) by Allama Muhammad Iqbal · verified text, Iqbal Academy Pakistan
