عہد حاضر فتنہ ہا زیر سر استطبع ناپروای او آفت گر است
بزم اقوام کہن برھم ازوشاخسار زندگی بی نم ازو
جلوہ اش ما را ز ما بیگانہ کردساز ما را از نوا بیگانہ کرد
از دل ما آتش دیرینہ بردنور و نار لاالہ از سینہ برد
مضمحل گردد چو تقویم حیاتملت از تقلید می گیرد ثبات
راہ آبا رو کہ این جمعیت استمعنی تقلید ضبط ملت است
در خزان ای بی نصیب از برگ و باراز شجر مگسل بہ امید بھار
بحر گم کردی زیان اندیش باشحافظ جوی کم آب خویش باش
شاید از سیل قہستان برخوریباز در آغوش طوفان پروری
پیکرت دارد اگر جان بصیرعبرت از احوال اسرائیل گیر
گرم و سرد روزگار او نگرسختی جان نزار او نگر
خون گران سیر است در رگہای اوسنگ صد دہلیز و یک سیمای او
پنجہ ی گردون چو انگورش فشردیادگار موسے و ہارون نمرد
از نوای آتشینش رفت سوزلیکن اندر سینہ دم دارد ہنوز
زانکہ چون جمعیتش ازہم شکستجز براہ رفتگان محمل نبست
ای پریشان محفل دیرینہ اتمرد شمع زندگی در سینہ ات
نقش بر دل معنی توحید کنچارہ ی کار خود از تقلید کن
اجتہاد اندر زمان انحطاطقوم را برہم ہمی پیچد بساط
ز اجتہادعالمان کم نظراقتدا بر رفتگان محفوظ تر
عقل آبایت ہوس فرسودہ نیستکار پاکان از غرض آلودہ نیست
فکر شان ریسد ہمی باریک ترورعشان با مصطفی نزدیک تر
ذوق جعفر کاوش رازی نماندآبروی ملت تازی نماند
تنگ بر ما رہگذار دین شد استہر لئیمی راز دار دین شد است
ای کہ از اسرار دین بیگانہ ئیبا یک آئین ساز اگر فرزانہ ئی
من شنیدستم ز نباض حیاتاختلاف تست مقراض حیات
از یک آئینی مسلمان زندہ استپیکر ملت ز قرآن زندہ است
ما ھمہ خاک و دل آگاہ اوستاعتصامش کن کہ حبل اللہ اوست
چون گہر در رشتہ ی او سفتہ شوورنہ مانند غبار آشفتہ شو
From Rumuz-e-Bekhudi (1917) by Allama Muhammad Iqbal · verified text, Iqbal Academy Pakistan
